نقد فیلم مرد دونده (The Running Man): بازسازی جدید علمی-تخیلی استفن کینگ رسماً گلن پاول رو به عنوان بزرگترین ستاره هالیوود تثبیت کرد

ادگار رایت شبیه شخص کاملیه که می‌تونه عجیب‌ترین اثر استفن کینگ رو اقتباس کنه، به خصوص که ثابت کرده تو قرن ۲۱ یکی از مؤثرترین فیلمسازان ژانر هست. چیزی که ممکنه به عنوان یه ناسازگاری بین رایت و کینگ به نظر بیاد، صدای کمدی و سبکیه که فقط یکی از اونا داره. با این حال، مرد دونده با استفاده از طنز و مضامین اجتماعی مرتبط‌تر، داستان کامل استفن کینگ برای اقتباس توسط رایت هستش. کینگ تو سال ۱۹۸۲ یکی از جسورانه‌ترین داستان‌های ژانرش رو نوشت. این تازه‌ترین بازسازی، با اقتباس از فیلم قبلی، تو این اکشن مهیج جدید جون می‌گیره.

با یه بازیگر تمام‌ستاره که شامل سوپراستار مدرن، گلن پاول، تو نقش اصلی هست، مرد دونده قطعاً طرفداران خودش رو تو فصل تعطیلات ۲۰۲۵ پیدا می‌کنه. چیزی که احتمالاً بزرگترین برداشت مخاطبان از تماشای فیلم جدید ادگار رایت خواهد بود، اینه که تعادل خوبی بین هیجان‌های پاپ‌کورنی و طنین عمیق‌تر مضمونی داره. مرد دونده هرگز سعی نمی‌کنه فراتر از چیزی باشه که باید باشه، یه تجربه خوب رو تو سینما فراهم می‌کنه، و قطعاً بعضی از مردم رو وادار می‌کنه که به شباهت‌های انکارناپذیر این داستان علمی-تخیلی آینده‌نگر با جامعه واقعی نگاه کنن. بیشتر مخاطبان می‌تونن راحت بشینن و انرژی، لحن و سبک فیلم رو که تو دو دهه گذشته با ادگار رایت مترادف شده، بپذیرن.

مرد دونده هیجان رو با انعکاس هراسناک از ساختارهای اجتماعی واقعی متعادل می‌کنه

بعضی از اینا برای طرفداران کتاب و همچنین اقتباس سال ۱۹۸۷ با بازی آرنولد شوارتزنگر نباید تعجب‌آور باشه، اما مرد دونده حرف‌های خیلی مرتبطی درباره وضعیت جامعه و نهادهای اون داره. چیزی که از ادگار رایت دور نمونده، توانایی مرد دونده هست که همونقدر الان مرتبط باشه که تو دهه ۸۰، وقتی استفن کینگ برای اولین بار داستان بِن ریچاردز رو زنده کرد. بعضی چیزها واقعاً هرگز تغییر نمی‌کنن، و این باعث شده که آثار خاصی یه تأثیر متعالی داشته باشن که نمی‌شه اونو انکار کرد. اگه چیزی باشه، رسانه‌ها و شرکت‌های فاسد تو چهل و چند سال گذشته ترسناک‌تر هم شدن، و آخرین اقتباس رایت از کار کینگ واقعاً این موضوع رو نشون می‌ده. تو این علمی-تخیلی پادآرمان‌شهری متمایز، رسانه‌های تبلیغاتی و اشکال کهنه سرگرمی بر درک اجتماعی حکومت می‌کنن و یه شکاف شدید تو طبقات اجتماعی ایجاد می‌کنن.

این عنصر فیلم از همه پایدارتره، و در واقع کمی حس وحشت رو ایجاد می‌کنه، چون مخاطبان مجبور می‌شن شباهت‌ها رو به دنیای واقعی ببینن. در حالی که اوضاع به اندازه مرد دونده افراطی نیست، نمی‌شه تفسیر اجتماعی آگاهانه فیلم درباره تأثیری که رسانه‌ها می‌تونن روی توده‌ها داشته باشن، انکار کرد. علاوه بر این، فیلم به عنوان نمایشی از این عمل می‌کنه که چطور نهادهای دولتی و شرکتی تأثیر مستقیمی روی زندگی روزمره آمریکایی‌های عادی دارن، و چطور خشم رو به رشد تو بین مردم می‌تونه منجر به اشکال افراطی بقا و حتی انقلاب بشه. این موضوع لایه‌دارترین عناصر مضمونی فیلم هستن، اما هرگز سرگرمی تماشای بن ریچاردز با بازی گلن پاول که با سیستم مبارزه می‌کنه رو تحت‌الشعاع قرار نمی‌دن.

ادگار رایت تو بیشتر قسمت‌ها کار خوبی تو متعادل کردن اکشن، درام و کمدی فیلمش انجام می‌ده. رایت این کار رو تو طول حرفه‌اش انجام داده، چون اساساً این تریلر پادآرمان‌شهری رو تبدیل به یه طنز خالص می‌کنه که از خنده استفاده می‌کنه تا بر بعضی از مضامین سخت‌تر غلبه کنه. تو مرکز مرد دونده، یه داستان شخصی درباره تلاش یه مرد برای نجات خانواده‌اش از فقر و ستم و همچنین بقا تو بازی گلادیاتوری قدیمی معروف به “مرد دونده” هست. در حالی که مقداری از قلب فیلم تو تمام این هرج و مرج گم می‌شه، یه عنصر قابل ارتباط تو شخصیت اصلی فیلم وجود داره که از چشم مخاطب دور نمی‌مونه. مرد دونده داستان یه شهروند طبقه کارگر عصبانی به اسم بن ریچاردز رو روایت می‌کنه که به تلافی برنده شدن یه مقدار پول زیاد که زندگی خودش و خانواده‌اش رو برای همیشه تغییر بده، به محبوب‌ترین برنامه بازی کشور کشیده می‌شه.

مشکل “مرد دونده” اینه که شامل شکار شدن روزانه توسط قاتلان آموزش‌دیده‌ست، و فقط کسانی که می‌تونن کل سی روز رو دووم بیارن، جایزه نقدی حماسی رو می‌برن. بن ریچاردز از درک سیستمی که درباره طبقات فقیر جامعه ایجاد شده، متنفره؛ طبقاتی که به اندازه هر کسی مورد ظلم قرار می‌گیرن و همچنان یه مهره تو یه ماشین دستکاری هستن. نمی‌شه انکار کرد که داستان خیلی عمیق‌تر از اون چیزیه که تو سطح به نظر می‌رسه و ادگار رایت مطمئن می‌شه که مخاطبان با کلی اکشن، تعدادی خنده و چند لحظه تأمل‌برانگیز، اوقات خوبی رو داشته باشن. این یه تعادل سخته، اما به خوبی انجام می‌شه و به مرد دونده یه انرژی و هاله خاص می‌ده که مطمئناً سرگرم‌کننده هستش.

گلن پاول یه حضور قدرتمند مطلق تو نقش اصلی مرد دونده هستش

اگه چیزی باشه که بعضی از مخاطبان قبل از مرد دونده در موردش خیلی مطمئن نبودن، وضعیت گلن پاول به عنوان یه ستاره هالیوود بود. اگرچه اون قبلاً ثابت کرده که تو تعدادی کمدی رمانتیک، فیلم‌های کلاهبرداری و جواهرات اکشن، حضور جذابی روی پرده داره، اما هنوز تو چشم توده‌ها به سوپراستاری کامل نرسیده بود. مرد دونده اونو به اوج می‌رسونه و ثابت می‌کنه که اون بزرگترین ستاره مدرن حال حاضر هالیووده. بسیاری از طرفداران قبلاً این فکر رو درباره پاول داشتن، اما بعد از بازی در نقش اصلی مرد دونده، این موضوع یه چیز قطعیه.

شایان ذکره که فیلم جدید ادگار رایت به هیچ وجه کمبود استعداد نداره، و حتی پر از بازیگرانیه که زمانی خودشون ستاره‌های بزرگی بودن. برجسته‌ترین اون‌ها، جاش برولین در مقابل پاول در نقش شخصیت شدید دن کیلیان بازی می‌کنه. با این حال، کل بازیگران پر از ستاره هستن و شامل کولمن دومینگو، لی پیس، کیتی اوبرایان، مایکل سرا و ویلیام اچ. میسی هم می‌شن. رهبری همه اونا گلن پاوله، که موفق می‌شه خشم شدید بن ریچاردز رو تجسم کنه در حالی که کلی قلب و خنده هم ارائه می‌ده. هیچ صحنه یا لحظه‌ای تو فیلم وجود نداره که پاول با حضورش اون رو مال خودش نکنه، و هاله مسحورکننده اون ارزش توجه رو داره، چون تو سال‌های آینده به ستاره بودنش ادامه می‌ده.

پاول اون نوع حضور ستاره‌ای رو داره که استودیوها موقع ساختن کل پروژه‌ها حول یه بازیگر دنبالش هستن، و فقط حالا حس می‌شه که این نوع جایگاهی هست که اون تو صنعت داره. ریچاردز یه شخصیت اصلی خوش برخورد، کاریزماتیک و شوخ‌طبع هست که واقعاً تو داستان تبدیل به یه چهره قهرمانانه می‌شه. پاول تمام توانش رو برای این نقش می‌ذاره، حتی وقتی با لحظات شوخ‌طبعی ارزان یا سکانس‌های کند کار می‌کنه. یه چیز دلپذیر درباره حضور رهبری اون وجود داره، و در نهایت فیلم رو به نتیجه می‌رسونه. پاول به هیچ وجه بهترین تقلید آرنولد شوارتزنگر رو انجام نمی‌ده، چون نسخه خودش از بن ریچاردز رو زنده می‌کنه. چیزی که اون با نسخه شوارتزنگر از این شخصیت مشترک داره، توانایی درگیر کردن مخاطبان با انگیزه‌ها و موقعیت‌های شخصیتش هست.

مرد دونده یه ماجراجویی انرژی‌بخشه که فیلم‌های دیگه رایت مثل بیبی درایور یا اسکات پیلگریم در برابر دنیا رو منعکس می‌کنه. با این حال، مرد دونده گاهی اوقات حس می‌شه که به همون ارتفاعات فیلم‌های دیگه تو حرفه‌اش نمی‌رسه. با این حال، چیزی که مرد دونده داره و هر فیلمی نداره، حضور یه سوپراستار واقعی تو نقش اصلی کل داستان هستش. این موضوع از چشم مخاطبانی که طی چند سال گذشته بیشتر و بیشتر عاشق گلن پاول شدن، دور نخواهد موند. در حالی که چیز خاصی درباره خود اجراها وجود نداره، هر بازیگر می‌دونه که چطور با شخصیت‌های خودش بهترین سرگرمی رو ارائه بده، و گلن پاول از همه مهم‌تر.

مرد دونده در بیشتر مواقع موفق می‌شه، اگرچه از چند نقص غیرمنتظره رنج می‌بره

یکی از اولین چیزهایی که در مورد آخرین اقتباس از مرد دونده به ذهن خطور می‌کنه، این بود که چطور بالاخره عدالت رو در مورد کتاب کینگ اجرا می‌کنه. در عوض، در واقع بیشتر شبیه یه نسخه معاصر از کاریه که پل مایکل گلیزر تو سال ۱۹۸۷ انجام داد. این کمی تعجب‌آوره با توجه به اینکه ادگار رایت معمولاً به خاطر فراتر رفتن از انتظارات شناخته می‌شه. این به این معنی نیست که نسخه ۲۰۲۵ اون خوب نیست، بلکه به سادگی عناصر خاصی از رمان رو دوباره تفسیر می‌کنه که فیلم ۱۹۸۷ انجام نداده بود، در حالی که در واقع نکات داستانی پرده سوم رو که نسخه اصلی رو جالب می‌کردن، حذف می‌کنه.

این موضوع با توجه به رویکرد کمدی رایت به مطالب خاص، تعجب‌آور نیست. با متن طنز اجتناب‌ناپذیر مرد دونده، تریلر ۲۰۲۵ تا اونجا که می‌تونه به تعادل‌های لحنی مختلف تکیه می‌کنه و تو این زمینه کار بهتری نسبت به نسخه اصلی ۱۹۸۷ انجام می‌ده. با این حال، فیلم حس می‌شه که کم‌کم داره جذابیت خودش رو به سمت پایان از دست می‌ده. مشکلات جزئی تو ریتم وجود داره و به طرز شگفت‌انگیزی، تعدادی جوک که اصلاً خنده‌دار نیستن. با این حال، خود فیلم به هدف می‌خوره، چون از نظر مضمونی پایدار باقی می‌مونه و از نظر احساسی در رابطه با قوس شخصیتی بن ریچاردز طنین‌اندازه هستش. با بازی عالی پاول و نمایش بصری مسحورکننده، سخت نیست که از مرد دونده لذت نبرید.

لينک منبع